Inleiding

“Het werk van Musil blijft fascineren … en wat ik van hem geleerd heb is het allermoeilijkste: het is mogelijk aan een onderneming te beginnen waarvan vast staat dat het tientallen jaren in beslag zal nemen zonder dat het zeker is dat je het ook af kan maken. Een onderneming die voornamelijk bestaat uit geduld en een bijna onmenselijke koppigheid … “  (Elias Canetti)

Hoewel Robert Musil (1880 – 1942) een van de belangrijkste auteurs van deze eeuw is, zijn er toch meer mensen die “De Man Zonder Eigenschappen” in hun boekenkast hebben, dan mensen die het boek daadwerkelijk hebben gelezen. Hij was en is slechts bekend onder intellectuelen en collega schrijvers. Zijn Man zonder Eigenschappen werd door vooraanstaande Duitse literatuurcritici boven de werken van Thomas Mann, [Herman Hesse (engelse link)], [Heinrich Böll], [Günther Grass (engelse link)], [Reiner Maria Rilke (engelse link)]verkozen tot het belangrijkste werk uit het Duitse taalgebied van de 20ste eeuw.

Het werk van Musil wordt gekenmerkt door ironie, de precisie van een mathematicus (die hij ook was), de vele wisselingen van perspectief, en de invloed van de moderne tijd, en techniek, op de nieuwe mens. Zakelijkheid, nauwgezetheid in taal en ideeën (hij noemt zich in zijn dagboeken monsieur le Vivisecteur) bij een welhaast encyclopedische cultuurkritiek gaan samen met een irrationaliteit die grenst aan een psychologische mystiek.

In Törleß wordt verhaald van de hartstocht en wreedheid van de jeugd, gesitueerd in een militaire academie.

Nachlaß zu Lebzeiten is een verzameling korte verhalen en beschouwingen die hij schreef tussen 1922 en 1935, ter afwisseling aan zijn grote werk.

Zijn hoofdwerk is Der Mann ohne Eigenschaften. Hierin probeert hij de moderne mens in een wereld die aan het veranderen is te portretteren. De moderne mens kan, in tegenstelling tot de voorgaande generatie(s)geen eigenschappen meer hebben omdat zekerheden wegvallen, de wereld wordt diverser.

Als Musil het bij analyse en kritiek gelaten zou hebben, zou dat al een kolosaal boek hebben opgeleverd, maar het belang ervan wordt nog vergroot doordat hij op zoek is naar bakens die te midden van alle verwarring iets van een richting aangeven voor ‘het juiste leven’. Zeker daarom verdient zijn roman het een belangrijke rol te gaan spelen in de ontwikkeling van onze eigen hedendaagse literatuur.

Robert Anker, in het Parool.

Deze site is in principe bedoeld om door iedereen bewerkt te kunnen worden die denkt iets te zeggen te hebben over Robert Musil, zijn leven en zijn werk. Na jarenlang, bijna 14 inmiddels, statisch geweest te zijn en alleen afhankelijk van mijn eigen grillen kan nu eindelijk een grote site ontstaan met alle relevante informatie, links, overige informatie, etc. Als je iets wilt toevoegen aan deze site: graag. Registreer je, meld je aan en voeg artikelen en relevante links toe. Of ga naar het forum

Geef een reactie